De Adventskerk van Alphen aan den Rijn, ingewijd in 1923,  bestaat dit jaar vier en tachtig jaar, het is tijd dat we ons eens in het verleden van deze edele dame verdiepen.

Ze werd gebouwd van 1920-1922 nadat in 1916 de zogenaamde Nieuwe Kerk door een brand was verwoest. Een vergissing door de knecht van loodgieter tijdens werkzaamheden aan het dak had de brand veroorzaakt. Lang werd er over gewikt of de kerk gerestaureerd zou moeten worden of niet. Alleen de zwart geblakerde muren stonden nog overeind. Herbouw in de oude stijl zou veel te veel geld kosten. Voor het eind van het jaar waren de resten gesloopt.

De kerkraad van de Hervormde Gemeente besloot om een nieuwe en een modernere kerk te bouwen op de fundering van de afgebrande kerk. Het werk begon in 1920 en werd gebouwd naar een ontwerp van de architect W.Ch.  Kuijper, die ook de bouw begeleidde. Voor dit gebouw heeft de Nieuwe Badkapel te Scheveningen model gestaan. In de rijke donker bruine baksteenuitvoering is de invloed van Berlage te herkennen. De eerste steen voor de muren werd gelegd in 1921.

Oud Alphenaar Jan Vermeul uit Ebmatingen in Zwitserland, deelde mij mede dat zijn grootvader, Jan Vonk van de Aarkade, samen met de Firma S. de Jeu de funderingen voor de Nederlands Hervormde kerk gelegd heeft.

“Mijn neef Jan Vonk (Pauwzn), die reeds dik in de 80 is, vertelde mij dat hij eens samen met zijn broer Leen Vonk de fundering van de toren moest kontroleren omdat de toren zakte. Leen moest zich door diverse beenderen heen graven (resten van een kerkhof) om bij de funderingen te komen. De kerktoren staat op geheide palen die door water omspoelt moeten worden om niet te rotten. Ze moesten dus de duikertoegang vrijmaken zodat water toevloeien kon” vertelde hij verder.

De kerk heeft een plattegrond van een Grieks kruis, met armen van gelijke lengte,  net zoals de N.H. kerk van Oudshoorn, wat 250 jaar eerder gebouwd werd. De afmetingen van de kerk zijn zeer indrukwekkend voor de tijd: van voor tot achtergevel: 36.81 m., opgaande: 31.93 m., breedte: 29.43 m.en de hoogte: 22.20 m. Hoogte van de toren: 40.00 m.

Het kruis is naar het westen georienteerd, zoals de voormalige kerk na de verbouwing van 1852 was ingericht. De ingang is aan het oosten aan de Julianastraat. Het orgel staat aan de westzijde, tevens is daar onder de orgelgalerij en de preekstoel, een gedeelte van de kruisarm als kerkeraadskamer voor de Nederlands Hervormede gemeente ingericht.

Tussen de armen van het kruis zijn al aan de vier zijden dienstruimten en trappen ingericht, zodat het hele gebouw een vierkante grondslag heeft. Aan de Julianastraat, waar vroeger het Kerkplein en de paardemarkt was,  ligt het drievoudig ingangs portaal.

Aan beide zijden van deze kant rijzen boven de dienstruimtes en trappen twee torens op: de linker zijde niet tot aan de hoogte van de kerk. Aan de rechterzijde, hoog boven de kerk uitrijzend, de vertrouwde 40 meter hoge toren, van vierkante doorsnede en een met koper beklede spits. De laatste wordt aan haar voet begeleid door vier, eveneens met geoxydeerd koper beklede nevenspitzen. In de toren is op de vier zijden een rond uurwerk geinstalleerd.

Op de hoek van de Julianastraat en de Castellumstraat , juist tegenover de brug over de Oude Rijn, heeft de toren een prominente ligging: door zijn hoogte is hij vanuit veel plekken in Alphen en directe omgeving goed zichtbaar. De houten kap van de kerk was met leien bedekt. Dit was een vertrouwelijk beeld voor een ieder die van de Alphense brug kwam en door de Brugstraat (thans de Pieter Doelmanstraat) reed of liep, zoals we op onderstaande foto uit 1935 kunnen zien.